Friday, July 28, 2017

Janai Blog

When people speak in favor of or against janai, they are not trying to talk about the janai itself. Opinion on janai reflects people’s ideas of who they are and how they see others.

Janai is not a commodity. It is a cultural thing. It serves symbolic purpose. It is embedded in meaning.

A symbol is a social construction. Symbols and social relations are often intertwined. Symbols, as they are the product of society, often serve the purpose of maintaining (or destroying) social order.

Janai is particularly important when we examine its relevance to Nepalese social order. Nepalese society was divided into people who are allowed to wear janai and those who are not allowed to wear it. Janai is the symbol which divides us. The division was coded in Nepal’s law (Muluki Ain, 1854 AD).

In our social-cultural tradition, not all can wear Janai. Except for the ‘tagadharis’ (Brahmins, chhetris, thakuris), others are not entitled to wear the sacred thread. The so called matwalis and those who are considered as impure (pani nachalne) are barred from wearing janai.

Janai has conventionally entrenched Nepal’s socio-cultural division and caused symbolic violence against those who are considered as lower castes. Annals of our history show resistance over the meaning of janai and the rules surrounding its use.

Wearing janai is certainly not illegal. However, those who take pride in being able to wear janai need to be aware of the fact that not all castes and communities are privileged to wear janai on this date.

A high caste man taking selfie of himself wearing janai and broadcasting it through social media hurts those who are traditionally not entitled to do so.

By boasting the privilege of wearing janai, we are not just respecting our culture or tradition, but expressing who we are, and for that matter, how superior we are.

In the past it was easier to question and resist against social-cultural tradition. We were much more tolerant compared to what we are today. There was lesser sense of insecurity. We were more liberal to others’ ideas.

Time has changed. We have turned into intolerant pigs -ready to bite off other’s penises at the slightest discomfort. I have been facing attacks and threats for criticizing the meaning of janai in our social order.

I stick to my assertion still today! Janai is divisive. It demeans those who do not have the ‘authority’ to wear it.

Wear janai as you wish –feeling elated about wearing it is turning a blind eye to the political economy embedded in our history and social tradition.

Friday, May 19, 2017

My Case Against Naya Parties

In his recent article on naya parties published in The Kathmandu Post (click here to read the article) Ajaya Bhadra Khanal presents some interesting insights on the essence of naya political parties. Khanal answers a few issues/questions which are often raised by the opponents of the idea of 'naya political parties for change' and explains his views on why naya political parties should be considered a potent alternative to the existing 'old' parties.

Tuesday, April 25, 2017

पछुतो र व्याख्या -एमालेको राजनीति र नयाँ पार्टीको अराजनीति

केपी ओली नेतृत्वको सरकारको रजगज चलिरहेकै बेला मैले उक्त सरकारको विरुद्धमा ब्लग लेखेँ । पुस १९ गते कान्तिपुर अनलाइनमा प्रकाशित उक्त ब्लगको शीर्षक थियो निकासका लागि अर्को सरकार । 

लेखमा मेरो तर्क थियो ओली सरकारसँग राजनीतिक संकटको गहिराइ बुझ्ने क्षमता र यसको समाधानका उपाय पहिल्याउने तदारुकता छैन । यो सरकार रहिरहेसम्म राजनीतिक संकट समाधान हुँदैन, संविधान कार्यान्वयनले गति लिँदैन । 

Friday, April 14, 2017

विक्रम सम्वत, धुलो र नो हर्न

विक्रम सम्वतका कुरा

भएका कुरा फेर्ने काम सजिलो छैन -भएकैमा रमाउन भने धेरै सजिलो छ । त्यसमाथि शंका, फरक मत, आलोचनाभन्दा ‘सकारात्मक सोच’ राखेर सबै कुरामा ‘हो हो’ भन्नुपर्छ भन्ने बुझाइ पनि छ कतिको । यो सन्दर्भमा विक्रम सम्बतलाई सरकारी कामकाजमा नेपालले दिएको मान्यताका पक्षमा धेरै मानिस हुनु स्वभाविक हो । विक्रम सम्बतको महिमालाई देश-विदेशमा फैलाएर नेपालको स्वतन्त्र पहिचानलाई बलियो बनाउनु पर्छ भनेर कसैले अहिले भन्यो भने त्यसले प्रशस्त ताली पाउन सक्छ ।

Saturday, March 18, 2017

नयाँ शक्तिलाई सुभेक्षा र सुझाव

केही दिनअघि एउटा ‘नवपार्टी’का पदाधीकारीले फेसबुकमा राखेको भिडियो हेरेपछि लगभग आश्चार्यचकित नै भएँ म । भिडियोमा उनि नयाँ भाँडो र पूरानो भाँडोबिचको फरकका बारेमा कुरा गर्दै थिए र यसलाई राजनीतिमा जोड्न खोज्दैथिए । तर, उनको प्रस्तुति र तर्क सुन्दा फेसबुकको त्यो भिडियो एउटा राजनीतिक सन्देश भन्दा पनि कपालमा लाउने तेलको विज्ञापनजस्तो लाग्थ्यो ।

Tuesday, January 3, 2017

एमालेको ‘राष्ट्रवादी’ रणनीति

०४६ को राजनीतिक परिवर्तन नेपाली कांग्रेस र त्यतिबेला नेकपा माले भनिने अहिलेको एमालेको नेतृत्वमा सम्भव भएको हो। बहुदलीय व्यवस्थाको पुनस्र्थापनापछि कम्युनिस्ट पार्टीका रूपमा राजनीतिमा उदाएको नेकपा मालेको सशक्त क्रान्तकारीधार तत्कालीन सन्दर्भमा धेरैका लागि आशा र भरोसाको केन्द्र थियो।

Sunday, December 25, 2016

कसरी सहज बनाउने काठमाडौँको ट्राफिक -एक भुक्तभोगीका सामान्य उपाय


हिजो यो ट्विट लेख्दा यसमा यति धेरै मानिसले चासो देखाउँछन् जस्तो लागेको थिएन। यसले पाएको ध्यान र आएका प्रतिक्रिया देखेर रमाइलो लाग्यो।

Saturday, December 10, 2016

बात सागर की चले...

सुफी कवी पीर साइद नासीरको कविताको एउटा हरफले भन्छ: बात सागर की चले ज़िक्र मैखाने की !

सतहको कोलाहलभन्दा पर, क्षितिजको कुनै कुनामा धेरैले नखोजेका अर्थहरू लुकेर बसेका हुन्छन्। तिनले कसैको प्रतिक्षा गर्दैनन्। कवी नासीरले अदृष्ट यस्तै केही अर्थ खोतले। एक हुल मानिस, कुरा त ति समुन्द्रको गरिरहेका थिए, तर तिनको दिमागमा रक्सीको सम्मोहन थियो।

Saturday, December 3, 2016

संघीयता खारेज गरे के होला?

राजनीतिक गतिरोध फुकाउने उद्देश्यले प्रचण्ड सरकारले संसद्‌मा पेश गरेको संविधान संसोधनको प्रस्तावसँगै संघीयता फेरि एकपटक तीब्र विवादको भुमरीमा फसेको छ। संघीय सीमानाको प्रस्तावित हेरफेरलाई लिएर देशका विभिन्न भाग आन्दोलित बनेका छन्। सीमाना हेरफेर गर्न प्रस्ताव गरिएका ठाउँमा मात्र नभएर संघीयताको विरोधस्वरूप अन्य ठाउँमा समेत जुलुस र प्रदर्शन भइरहेका छन्। संघीयता बारेको द्वन्द्व बढेसँगै नेपालमा संघीय प्रणालीको आवश्यकता नदेख्ने नेता र बुद्धिजीवीहरूको स्वर एकाएक ठूलो भएको छ।

Friday, July 29, 2016

एउटा स्पष्टीकरण

मलाई धेरै मानिसहरूले यो बीचमा प्रश्न गरेका छन् –तिमी प्रधानमन्त्री ओली वा यो सरकारप्रति किन यति बढी नकारात्मक?

मैले यो प्रश्न धेरैपटक आफैँलाई पनि गरेको छु। सोमबार कान्तिपुरको ब्लगमा ओली सरकारका दुर्बल पक्षको चर्चा गरेपछि उक्त आलेख पढेर संसारभरबाट कैयौँ मानिसले कडा शब्दमा लेखप्रति असन्तुष्टि पोख्नुभयो। २०-२५ कमेन्ट पढेपछि थप पढ्ने साहससमेत ममा भएन। केवल एउटा कुराले दुखी बनाइरह्यो –मैले ओली नेतृत्वको सरकारको आलोचना गरेर धेरै मानिसलाई दुखी बनाएँछु।